Już pojutrze w niedzielę 11 października 2026 r. o godz. 16 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14) odbędzie się uroczyste wręczenie Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2026 rok.
Związek Ukraińców Podlasia jest partnerem wydarzenia.
W programie uroczystości:
● Uroczyste ogłoszenie decyzji Kapituły o przyznaniu Nagrody za 2026 r.
● Wygłoszenie laudacji ku czci Laureatów Nagrody
● Wręczenie Nagród Laureatom
● Wystąpienia Laureatów
● Adresy gratulacyjne i wystąpienia oficjalnych gości
Kategoria „ Twórczość publicystyczna” – Sławomir Sawczuk.
Jarosław Wiszenko – podlaski artysta, ikonograf. Jego dorobek artystyczny obejmuje realizacje ikonograficzne licznych świątyń, wiele ikon, obrazy, grafikę. Szczególną formą jego twórczości jest malarstwo ikonowe, sztuka sakralna w tradycji wschodniego prawosławnego chrześcijaństwa. Wywarł kluczowy wpływ na kształtowanie się oblicza ikonopisarstwa ściennego w cerkwiach prawosławnych Północnego Podlasia pod koniec XX i w pierwszej ćwierci XXI wieku.
Sławomir Sawczuk – dziennikarz radiowy i telewizyjny, od ponad 30 lat przygotowujący w publicznych mediach elektronicznych audycje dla społeczności ukraińskiej Podlasia, jeden z inicjatorów przebudzenia ukraińskiego na Północnym Podlasiu, animator ukraińskiego życia kulturalnego w regionie, autor artykułów prasowych.
Celem Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej jest promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia poprzez uhonorowanie i nagrodzenie osób, które odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu, zachowywaniu, badaniu i rozwoju kultury i języka ukraińskiego Podlasia. Nagroda została ustanowiona w 2022 r. przez Podlaski Instytut Naukowy oraz Związek Ukraińców Podlasia. Została już przyznana czterokrotnie – w latach 2022-2025, łącznie nagrodzono nią dotychczas 12 osób. W 2026 r. Podlaska Nagroda Naukowo-Literacka została przyznana po raz piąty.
Organizator: Podlaski Instytut Naukowy, partner: Związek Ukraińców Podlasia.
Zadanie publiczne „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia” jest współfinansowane ze środków Województwa Podlaskiego.
Kto nie jest obojętny na to co wciąż dzieje się na Ukrainie – zachęcamy do wsparcie akcji: https://pomagam.pl/e3ebaa4 „Razem dla życia Robimy to, ponieważ nie możemy stać obojętnie. Każdego dnia ukraińscy żołnierze i cywile na terenach przyfrontowych potrzebują najprostszych rzeczy — ciepła, prądu, wody, łączności i pomocy medycznej. Tam, gdzie trwa walka, nawet najmniejszy gest może uratować życie”.
2-3 października 2026 r. Ukraiński Zespół Dziecięco-Młodzieżowy „Hiłoczka” z Czeremchy obchodził jubileusz 30-lecia działalności.
W programie pierwszego dnia obchodów były warsztaty garncarskie, przygotowywania krajki oraz haftowania zakładek. Ponadto w sali widowiskowej GOK odbył się pokaz filmu pt.: “Hiłoczka 4 pory roku”. Obrzęd korowaja pokazali wspólnie Ukraiński Zespół Dziecięco-Młodzieżowy „Hiłoczka” oraz Zespół Śpiewaczy z Czeremchy-Wsi. Na koniec odbył się koncert i potańcówka z Kapelą Batareja i HrayBery.
3 października 2026 r. odbyły się kolejne warsztaty: krajki i wyszywania toreb, a w plenerze GOK-u przy pięknej słonecznej pogodzie – koncert zespołów wykonujących repertuar ukraiński w ramach imprezy Związku Ukraińców Podlasia „Dżereła – ukraińskie tradycje i transformacje”.
W programie „Dżereł” był pokaz obrzędu żniwnego w wykonaniu „Hiłoczki”, jubileusz – 30-lecia tego zespołu, ponadto były występy zespołów folklorystycznych i estradowych, a na koniec – folkowe granie. Wystąpili jubilaci – Ukraiński Zespół Dziecięco-Młodzieżowy „Hiłoczka” z Czeremchy, „Dobryna” z Białegostoku, która bezpośrednio wyrasta z „Hiłoczki”, Zespół Śpiewaczy z Czeremchy- Wsi, Zespół “Wółczanki” z Wólki Terechowskiej, a także „Rodyna” z Dubiażyna, „Werwoczki” z Orli, a na zakończenia „Czeremszyna” z Czeremchy. Ważnym punktem świętowania było uroczyste wręczenie Odznaczeń. Za zasługi w zachowywaniu i promocji kultury tradycyjnej zespół „Hiłoczka” otrzymał Odznakę Honorową Województwa Podlaskiego. Taką odznakę otrzymała też kierownik zespołu Irena Wiszenko. Wieloletnia prowadząca „Hiłoczkę” została ponadto odznaczona odznaczeniem państwowym „Zasłużony dla kultury polskiej”.
Nagrodzono również zespoły śpiewacze z Wólki Terechowskiej i Czeremchy-Wsi, które w tym roku obchodziły jubileusz 45-lecia.
Organizatorzy jubileuszu: Gminny Ośrodek Kultury w Czeremsze, Wójt Gminy Czeremcha, Związek Ukraińców Podlasia.
Współorganizator: Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi.
Partner strategiczny: Województwo Podlaskie.
„Dżereła – ukraińskie tradycje i transformacje” 2026 odbyły się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.
Na kanale YouTube Związku Ukraińców Podlasia jest dostępna nowa audycja internetowa w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”.
W programie powiemy o historii parafii prawosławnej Wniebowstąpienia Pańskiego w Klejnikach. Dzieje parafii na szerszym tle przybliży podlaski historyk Jurij Hawryluk.
Zapraszamy do słuchania!
Zadanie „Audycje internetowe w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”” jest realizowane przez Związek Ukraińców Podlasia dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Na kanale YouTube Związku Ukraińców Podlasia jest dostępna nowa audycja internetowa w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”.
W programie powiemy o działalności Stowarzyszenia Moszczonka z Moszczony Pańskiej.
Zapraszamy do słuchania!
Zadanie „Audycje internetowe w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”” jest realizowane przez Związek Ukraińców Podlasia dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Zapraszamy do kupowania i czytania Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”. Nr 4/2026 jest dostępny w sieci Kolporter na terytorium całej Polski w następujących miejscowościach:
11 września 2026 r. w skansenie Zagroda w Koźlikach odbyło się spotkanie autorskie z Olgą Solarz wokół książki „Dzikie pole. Kontrofensywa”. Związek Ukraińców Podlasia był jednym ze współorganizatorów wydarzenia.
„Dzikie Pole. Kontrofensywa” to poruszająca i prawdziwa aż do bólu reporterska opowieść z drugiego, pełnego nadziei i okrutnych strat roku Wielkiej Wojny. Kontynuacja wydanej rok temu książki „Dzikie Pole. Wojenna opowieść”.
Jak pisze autorka:
„To opowieść o ludziach w wojnie. Bardziej o ludziach niż o wojnie. O stratach przyjaciół, miłości szybkiej niczym kula, o wojennym kardiogramie, który działa jak osoba z silną niewydolnością serca: to przyspiesza, to zwalnia, to się zatrzymuje. A wszystko wydarzyło się na Dzikim Polu, które przecież nigdy dzikie nie było. W świecie scytyjskich kurhanów, połowieckich bab, szlaków wędrówek Gotów, Sarmatów, Słowian i Kozaków”.
Olga Solarz – doktor etnologii, ukrainistka, redaktorka i autorka książek oraz artykułów dotyczących pogranicza polsko-ukraińskiego. Prowadzi blog Magia ludowa Karpat. Działaczka społeczna na rzecz zachowania ukraińskiej kultury materialnej w Polsce oraz polskiej w Ukrainie. Aktywna uczestniczka Pomarańczowej Rewolucji oraz Rewolucji Godności. Założycielka i prezeska Fundacji „Magia Karpat”, w ramach której od 24 lutego 2022 roku organizuje pomoc dla walczącej Ukrainy. Stała wolontariuszka 128. Brygady „Dzikie Pole”.
Spotkanie prowadziła prof. Dorota Misiejuk. Była to możliwość poznania autorki osobiście, zadania jej pytań, a także zakupu książek.
O spotkaniu można posłuchać w audycji „Ukraińska Dumka” w Radiu Białystok:
9 września 2026 r. Kapituła Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej na swoim trzecim posiedzeniu podjęła decyzję o przyznaniu Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2026 rok.
Laureatami Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2026 rok zostali:
Celem Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej jest promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia poprzez uhonorowanie i nagrodzenie osób, które odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu, zachowywaniu, badaniu i rozwoju kultury i języka ukraińskiego Podlasia. Nagroda została ustanowiona w 2022 r. przez Podlaski Instytut Naukowy oraz Związek Ukraińców Podlasia. Została już przyznana czterokrotnie – w latach 2022-2025, łącznie nagrodzono nią dotychczas 12 osób. W 2026 r. Podlaska Nagroda Naukowo-Literacka została przyznana po raz piąty.
Nagrodę mogą otrzymać osoby, zasłużone dla funkcjonowania, zachowania, badania, tworzenia lub rozwoju kultury i języka ukraińskiego Podlasia w różnych kategoriach. Nagroda przyznawana jest przez Kapitułę, w skład której wchodzą osoby zaangażowane w działalność na rzecz zachowania i rozwoju języka i kultury ukraińskiej Podlasia, wskazane przez zarządy podmiotów ustanawiających Nagrodę, czyli Podlaskiego Instytutu Naukowego oraz Związku Ukraińców Podlasia. W 2026 r. członkami Kapituły Nagrody są: dr Andrzej Artemiuk, dr Grzegorz Kuprianowicz, Jerzy Plewa i Agnieszka Tyszkiewicz.
Decyzję Kapituły o przyznaniu Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2026 rok ogłoszono na konferencji prasowej, która odbyła się bezpośrednio po posiedzeniu Kapituły w dniu 9 września 2026 r. Uroczyste ogłoszenie Laureatów oraz wręczenie Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2026 rok planowane jest 11 października 2026 r. w Bielsku Podlaskim.
Zadanie publiczne „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia” jest współfinansowane ze środków Województwa Podlaskiego.
Informacje o Nagrodzie oraz o procesie jej przyznawania są zamieszczane na stronie internetowej Podlaskiego Instytutu Naukowego: www.pninstytut.org/pl/popularyzacja/nagroda
Dodatkowe informacje:
mail: pnintytut@gmail.com, tel. 664187538
Laureat Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2026 rokw kategorii „Twórczość artystyczna”
Jarosław Wiszenko
Jarosław Wiszenko – podlaski artysta, ikonograf. Jego dorobek artystyczny obejmuje realizacje ikonograficzne licznych świątyń, wiele ikon, obrazy, grafikę. Szczególną formą jego twórczości jest malarstwo ikonowe, sztuka sakralna w tradycji wschodniego prawosławnego chrześcijaństwa. Jego styl ikonograficzny wywodzi się z greckiej, bizantyjskiej tradycji malarstwa ikonowego. Kluczowe miejsce w twórczości Jarosława Wiszenki zajmuje monumentalne malarstwo ikonowe. W niektórych cerkwiach jest autorem i twórcą całościowej koncepcji ikonograficznej, ponieważ wykonywał zarówno malowidła ścienne, jak też ikony w ikonostasie, krzyże, ikony na elewacjach świątyń czy inne elementy ikonograficzne. Jedną z najbardziej symbolicznych i ikonicznych świątyń z jego ikonografią jest cerkiew Przemienienia Pańskiego na Świętej Górze Grabarce, którą malował po odbudowie świątyni po pożarze w 1992 r. Szczególnym i oryginalnym przejawem jego twórczości są ikony ceramiczne umieszczane wewnątrz świątyń lub na zewnętrznej ścianie cerkwi. Inną wyjątkową formą jego twórczości są ikony na kamieniu. Urodził się w Siemiatyczach. Jego rodzina pochodzi z podlaskiej wsi Miedwieżyki. Studiował na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej (1981-1986). Ukończył Wydział Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1986-1991). Od 1988 r. mieszka w Mielniku nad Bugiem. Od lat 80. XX w. był zaangażowany w ukraińskie przebudzenie narodowe na Północnym Podlasiu, organizował ukraińskie wydarzenia kulturalne. Jarosław Wiszenko jest uznanym mistrzem monumentalnego malarstwa cerkiewnego. Wywarł kluczowy wpływ na kształtowanie się oblicza ikonopisarstwa ściennego w cerkwiach prawosławnych Północnego Podlasia pod koniec XX i w pierwszej ćwierci XXI wieku, gdyż większość nowo wybudowanych lub remontowanych cerkwi w regionie posiada wystrój malarski jego autorstwa. Kontynuując tradycję sięgającą czasów Rusi Kijowskiej, nawiązuje on do dawnej bizantyjskiej kultury artystycznej na Podlasiu.
Laureat Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2026 rokw kategorii „Twórczość publicystyczna”
Sławomir Sawczuk
Sławomir Sawczuk – dziennikarz radiowy i telewizyjny, od ponad 30 lat przygotowujący w publicznych mediach elektronicznych audycje dla społeczności ukraińskiej Podlasia, jeden z inicjatorów przebudzenia ukraińskiego na Północnym Podlasiu, animator ukraińskiego życia kulturalnego w regionie, autor artykułów prasowych. Od 1995 r. wraz z Jerzym Misiejukiem tworzył pierwsze audycje telewizyjne dla Ukraińców Podlasia. Po powstaniu w 1997 r. Regionalnego Ośrodka TVP w Białymstoku został jego współpracownikiem. Od 1997 r. nieprzerwanie pracuje jako dziennikarz Polskiego Radia Białystok. Od niemal 30 lat jest autorem podlaskiej audycji radiowej w języku ukraińskim „Dumka Ukraińska”. Jest także autorem audycji „Po sąsiedzku”, która w języku polskim przybliżała problematykę mniejszości narodowych i etnicznych. Od wielu lat nagrywa kazania w języku ukraińskim do prawosławnych audycji Polskiego Radia Białystok. Pochodzi z kolejarskiej osady Czeremcha. Od 1990 r. studiował na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego w Instytucie Historii Sztuki na kierunku historia sztuki. Będąc uczniem liceum zaangażował się w ukraińskie odrodzenie narodowe na Północnym Podlasiu, był jednym z inicjatorów
i założycieli koła Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Czeremsze. Był jednym z członków-założycieli Związku Ukraińców Podlasia, został też członkiem pierwszego Zarządu Głównego. Sławomir Sawczuk jest jedną z najważniejszych postaci ukraińskiego dziennikarstwa na Podlasiu, z doświadczeniem w różnych formach publicystyki: w radiu, w telewizji oraz w prasie. Zdobywa uznanie słuchaczy i czytelników, a w przeszłości także widzów, kunsztem dziennikarskim oraz wysokim poziomem merytorycznym twórczości publicystycznej. Aktywność dziennikarską łączy ze stałym zaangażowaniem w kształtowanie i rozwój ukraińskiego życia kulturalnego na Podlasiu. Zapisał się w historii jako jeden z inicjatorów ukraińskiego przebudzenia narodowego na Północnym Podlasiu w latach 80. XX w.
Była swojska atmosfera, wspólne śpiewanie pieśni ludowych, smaczne jadło oraz wiele innych atrakcji. W sobotę 5 września 2026 r. przy świetlicy wiejskiej w Moszczonie Pańskiej odbyła się biesiada podsumowująca projekt Stowarzyszenia „Moszczonka” pod nazwą „Koszyczek pełen smaku i tradycji”. Pomimo wietrznej pogody biesiada była wyjątkowo udana.
W organizację wydarzenia włączył się Związek Ukraińców Podlasia, na którego zaproszenie wystąpiły dwa zespoły – „Werwoczki” z Orli i „Jaryna” z Bielska Podlaskiego.
Na koncercie zaprezentowały się ponadto lokalne zespoły – „Tęcza” i „Niezabudki” z Nurca Stacji oraz „Wrzosy” z Wilanowa.
W programie wydarzenia była też prezentacja wyrobów z wikliny, oraz prezentacja strojów członków Stowarzyszenia „Moszczonka”.Ponadto można było spróbować smacznych dań tradycyjnej kuchni, w tym mięs i pasztetów w słoikach, pierogów, bigosu, świeżynki i słodkości.
W najbliższą sobotę 5 września 2026 r. o 16.00 przy świetlicy wiejskiej w Moszczonie Pańskiej odbędzie się biesiada podsumowująca projekt Stowarzyszenia „Moszczonka” pod nazwą „Koszyczek pełen smaku i tradycji”.W organizację wydarzenia włączył się Związek Ukraińców Podlasia, na którego zaproszenie wystąpią dwa zespoły – „Werwoczki” z Oorli i „Jaryna” z Bielska Podlaskiego.Dodatkowo na koncercie wystąpią lokalne zespoły – „Tęcza” i „Niezabudki” z Nurca Stacji oraz „Wrzosy” z Wilanowa.
W programie wydarzenia znajdzie się prezentacja wyrobów z wikliny, pokaz wyplatania koszy oraz prezentacja strojów członków Stowarzyszenia „Moszczonka”.Ponadto można będzie spróbować dań tradycyjnej kuchni, w tym mięs i pasztetów w słoikach, pierogów, bigosu, świeżynki i słodkości.
