Odbył się wykład dra Mikołaja Roszczenki „Nazewnictwo związane z Kleszczelami…”

Była to okazja, aby dowiedzieć się więcej o nazwach miejscowych i osobowych w Kleszczelach i okolicy. 14 czerwca 2026 r. w Miejskim Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji „Hładyszka” w Kleszczelach odbył się wykład podlaskiego ukraińskiego historyka i filologa dra Mikołaja Roszczenki z Podlaskiego Instytutu Naukowego pt. „Nazewnictwo związane z Kleszczelami: nazwy wsi, uroczysk, ulic, przezwiska, nazwiska i imiona mieszkańców”.

Związek Ukraińców Podlasia był jednym ze współorganizatorów spotkania.

Spotkanie wzbudziło duże zainteresowanie nie tylko miejscowych, ale też osób spoza Kleszczel, którzy licznie przybyli, aby posłuchać o nazwach miejscowych i osobowych w Kleszczelach i okolicy.

Kto nie miał okazji, aby wziąć udział w spotkaniu z doktorem Mikołajem Roszczenką, może obejrzeć nagranie z wykładu, które jest dostępne na YouTube Gminy Kleszczele:

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia, Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Kleszczelach.

Sfinansowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.

foto: Ludmiła Łabowicz

Mikołaj Roszczenko jest historykiem i filologiem, doktorem nauk humanistycznych, autorem licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych dotyczących historii Podlasia, ukraińskich gwar, folkloru i etnografii regionu. Jest autorem pierwszej fundamentalnej monografii o podlaskim mieście Kleszczele. Do zainteresowań naukowych badacza należy także historia Chełmszczyzny w XIX i XX w., dzieje Kościoła prawosławnego, historia Ukrainy oraz Ukraińców w Polsce. Był jednym z redaktorów i wydawców spuścizny podlaskiego poety i tłumacza Piotra Kuprysia. W ostatnich latach badacz dużo uwagi poświęcił zagadnieniom demografii, przygotował monografię poświęconą statystyce ludności ukraińskiej Chełmszczyzny i Podlasia w XIX-XX w.

Pochodzi z podlaskiego miasta Kleszczele. Absolwent i wieloletni pracownik Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, był także wykładowcą w Wyższym Prawosławnym Seminarium Duchownym w Jabłecznej. Obecnie na emeryturze. Kontynuuje działalność naukową, jest związany z Podlaskim Instytutem Naukowym, jest członkiem Rady Naukowej PIN. Hobby: szachy. W ciągu dziesięcioleci jeden z liderów społeczności ukraińskiej Podlasia i Lublina, organizator wielu wydarzeń. Stał na czele różnych ukraińskich struktur organizacyjnych w Lublinie: lubelskiego koła Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, oddziału lubelskiego Towarzystwa Ukraińskiego. Był współzałożycielem i pierwszym redaktorem naczelnym Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”. Kandydat środowiska ukraińskiego Północnego Podlasia w wyborach do Sejmu z listy Komitetu Wyborczego Prawosławnych (1991). Uhonorowany wieloma nagrodami i tytułami państwowymi, uniwersyteckimi i społecznymi. Honorowy członek Towarzystwa Miłośników Ziemi Kleszczelowskiej oraz innych organizacji. Jest laureatem Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za rok 2022 w kategorii „Działalność naukowa”.

Dr Mikołaj Roszczenko od ponad pół wieku odgrywa ważną rolę w badaniach i popularyzacji ukraińskiego dziedzictwa kulturowego i historii Podlasia. Ma znaczący wpływ na kształtowanie się ukraińskiego środowiska naukowego regionu, pełniąc rolę koryfeusza i mentora dla młodszego pokolenia ukraińskich badaczy rodem z Podlasia.

 

Włodzimierz Pawluczuk, Światopogląd jednostki w warunkach rozpadu społeczności tradycyjnej, Warszawa 1972,s. 34-54

Zapraszamy do zapoznania się z fragmentami książki fundamentalnej w formowaniu się ukraińskiej idei narodowej na Podlasiu -Włodzimierz Pawluczuk, Światopogląd jednostki w warunkach rozpadu społeczności tradycyjnej, Warszawa 1972,s. 34-54

cytat:
Z określeniem „jestem Białorusinem”, tak jak i z określeniem „jestem ruski” lub „jestem tutejszy”, nie wiąże się tu najczęściej poczucie związku z ponadlokalnymi wartościami białoruskimi, z białoruską narodową kulturą lub językiem. Białoruski język literacki jest w poczuciu mieszkańców tych wsi językiem obcym, „nie tutejszym” w równym stopniu, jak język polski lub rosyjski. Dotyczy to zwłaszcza okolic dialektycznie północnoukraińskich, ale również na terenach etnograficznie białoruskich podkreśla się usilnie wszelkiego rodzaju odrębności miejscowej gwary od białoruskiego języka literackiego. Określenie „białoruski” w tym wypadku jest nazwą własnej grupy etnicznej, a nie własnego narodu, i związane z tym określeniem wartości są całkiem inne od wartości narodowych. Ciekawe jednak, że nazwa „białoruski” poszerzyła się na całą grupę etniczną, ogarniając tereny etnograficznie północnoukraińskie, czy też, według innej terminologii, zachodniopoleskie aż po Bug a nawet dalej.

Włodzimierz Pawluczuk_ Światopogląd jednostki…, cz_ 1

Włodzimierz Pawluczuk_ Światopogląd jednostki…, cz_ 2

 

Ukraińskie Słowo 11.06.2026.

Na kanale YouTube Związku Ukraińców Podlasia jest dostępna nowa audycja internetowa w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”.

Ukraiński Zespół Pieśni i Tańca „Ranok” z Bielska Podlaskiego odwiedził Grecję, gdzie reprezentował województwo podlaskie na Międzynarodowym Konkursie i Festiwalu Folkloru, Tańca i Muzyki. Ukraińska grupa wróciła na Podlasie z wieloma nagrodami. O tym w programie opowie Dominika Hapunowicz, członkini starszej grupy.

Zapraszamy do słuchania i oglądania zdjęć z wyjazdu:

Zadanie „Audycje internetowe w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”” jest realizowane przez Związek Ukraińców Podlasia dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

 

W niedzielę wykład dra Mikołaja Roszczenki „Nazewnictwo związane z Kleszczelami…”

W najbliższą niedzielę 14 czerwca 2026 r. o godz. 17 w Miejskim Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji „Hładyszka” w Kleszczelach odbędzie się wykład podlaskiego ukraińskiego historyka i filologa dra Mikołaja Roszczenki z Podlaskiego Instytutu Naukowego pt. „Nazewnictwo związane z Kleszczelami: nazwy wsi, uroczysk, ulic, przezwiska, nazwiska i imiona mieszkańców”.

Związek Ukraińców Podlasia jest jednym ze współorganizatorów spotkania.

Miejsce: Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Kleszczelach („Hładyszka”), ul. 1 Maja 19

Wydarzenie na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/1679612083162090

Moderator – dr Grzegorz Kuprianowicz

Zapraszamy.

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia, Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Kleszczelach.

Sfinansowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.

Mikołaj Roszczenko jest historykiem i filologiem, doktorem nauk humanistycznych, autorem licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych dotyczących historii Podlasia, ukraińskich gwar, folkloru i etnografii regionu. Jest autorem pierwszej fundamentalnej monografii o podlaskim mieście Kleszczele. Do zainteresowań naukowych badacza należy także historia Chełmszczyzny w XIX i XX w., dzieje Kościoła prawosławnego, historia Ukrainy oraz Ukraińców w Polsce. Był jednym z redaktorów i wydawców spuścizny podlaskiego poety i tłumacza Piotra Kuprysia. W ostatnich latach badacz dużo uwagi poświęcił zagadnieniom demografii, przygotował monografię poświęconą statystyce ludności ukraińskiej Chełmszczyzny i Podlasia w XIX-XX w.

Pochodzi z podlaskiego miasta Kleszczele. Absolwent i wieloletni pracownik Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, był także wykładowcą w Wyższym Prawosławnym Seminarium Duchownym w Jabłecznej. Obecnie na emeryturze. Kontynuuje działalność naukową, jest związany z Podlaskim Instytutem Naukowym, jest członkiem Rady Naukowej PIN. Hobby: szachy. W ciągu dziesięcioleci jeden z liderów społeczności ukraińskiej Podlasia i Lublina, organizator wielu wydarzeń. Stał na czele różnych ukraińskich struktur organizacyjnych w Lublinie: lubelskiego koła Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, oddziału lubelskiego Towarzystwa Ukraińskiego. Był współzałożycielem i pierwszym redaktorem naczelnym Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”. Kandydat środowiska ukraińskiego Północnego Podlasia w wyborach do Sejmu z listy Komitetu Wyborczego Prawosławnych (1991). Uhonorowany wieloma nagrodami i tytułami państwowymi, uniwersyteckimi i społecznymi. Honorowy członek Towarzystwa Miłośników Ziemi Kleszczelowskiej oraz innych organizacji. Jest laureatem Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za rok 2022 w kategorii „Działalność naukowa”.

Dr Mikołaj Roszczenko od ponad pół wieku odgrywa ważną rolę w badaniach i popularyzacji ukraińskiego dziedzictwa kulturowego i historii Podlasia. Ma znaczący wpływ na kształtowanie się ukraińskiego środowiska naukowego regionu, pełniąc rolę koryfeusza i mentora dla młodszego pokolenia ukraińskich badaczy rodem z Podlasia.

„Ranok” z sukcesami w Grecji

Ukraiński Zespół Pieśni Tańca „Ranok” z Bielska Podlaskiego, działający przy Związku Ukraińców Podlasia oraz Bielskim Domu Kultury, z sukcesami zaprezentował się podczas International Competition and Festival of Folklore, Dance and Music „Greece Art Inspirations Festival” w Litochoro!
🎶 Wyniki konkursu:
🥇 Grand Prix – najstarsza grupa wokalna
🥇 I miejsce – młodsza grupa wokalna
🥇 I miejsce – najstarsza grupa taneczna
🥈 II miejsce – najmłodsza grupa taneczna
🥈 II miejsce – średnia grupa taneczna
🥇 I miejsce – Nikola Hołodok
🥇 I miejsce – Daria Sawicka
🤝 Partnerem strategicznym wyjazdu było Województwo Podlaskie

Wycieczka dzieci z Bielska Podlaskiego do Supraśla

20 maja 2026 roku odbyła się wycieczka do Supraśla dla uczniów klas 4-6, uczących się języka ukraińskiego w Szkole Podstawowej nr 4 w Bielsku Podlaskim. Wyjazd był częścią projektu „Do Źródeł”. Podczas wycieczki uczniowie zwiedzili Muzeum Ikon i wzięli udział w warsztatach malarstwa ikon. Odwiedzili również monaster Zwiastowania Najświętszej Marii Panny i św. Jana Teologa, gdzie znajduje się jedna z najpiękniejszych i najstarszych cerkwi prawosławnych oraz cudowna Ikona Matki Bożej Supraskiej.

Zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.

foto Agnieszka Giza

O petlurowcach w Dubinach i Hajnówce

27 maja 2026 r. w Dubinach i Hajnówce odbyły się uroczystości upamiętniające 100. rocznicę śmierci Głównego Atamana Symona Petlury (1879–1926), który zginął 25 maja 1926 roku w Paryżu.

Współopranizatorem wydarzenia był Związek Ukraińców Podlasia.

Uroczystości rozpoczęły się na starym cmentarzu prawosławnym w Dubinach, w pobliżu pomnika „Walczącym o Ukrainę”, gdzie odbyło się nabożeństwo żałobne (panichida). W tym miejscu pochowani są byli żołnierze Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, którzy w okresie międzywojennym mieszkali w Hajnówce. W 1931 roku na cmentarzu w Dubinach wznieśli oni trzymetrowy pomnik z metalowym ukraińskim godłem państwowym.

Później, w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. dr. Tadeusza Rakowieckiego w Hajnówce, można było wysłuchać wykładu podlaskiego historyka prof. dr. hab. Romana Wysockiego z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie „Hajnowskie historie żołnierzy armii Ukraińskiej Republiki Ludowej („petlurowców”) w okresie międzywojennym”.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia oraz Miejską Bibliotekę Publiczną im. dr. Tadeusza Rakowieckiego w Hajnówce. Zostało ono sfinansowane z dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.

Na temat obchodów można posłuchać w programie „Ukraińska Dumka” na stronie internetowej Radia Białystok:

https://www.radio.bialystok.pl/dumka/index/id/261624

foto: Sławomir Sawczuk

Zapraszamy do czytania numeru 2/2026 „Nad Buhom i Narwoju”

Zapraszamy do kupowania i czytania Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”. Nr 2/2026 jest dostępny w sieci Kolporter na terytorium całej Polski w następujących miejscowościach:

GDZIE KUPIĆ

Ponadto pismo można kupić w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku:

https://www.facebook.com/ckp.bialystok

Osoby, które wolą czytać w wersji elektronicznej, mogą kupić „Nad Buhom i Narwoju” za pośrednictwem e-prasy pod linkiem:

https://eprasa.pl/rt/nad-buhom-i-narwoju,30db2f0a64

W każdej chwili możliwa jest również prenumerata – to gwarancja wysyłki od razu po wyjściu czasopisma z drukarni.

Opłata za prenumeratę w 2026 roku wynosi 70 zł.

Nowe osoby, które zamówią prenumeratę, otrzymają gratis wybrany numer czasopisma z ubiegłego roku.

Zamówienie prenumeraty: labowicz.ludmila@gmail.com

PRENUMERATA

Co ciekawego można przeczytać w ostatnim numerze:

https://nadbuhom.pl/ostannij-nomer/

 

Pismo wydaje Związek Ukraińców Podlasia dzięki dotacji  z budżetu państwa.

„Ranok” jedzie do Grecji

1 czerwca Ukraiński Zespół Pieśni i Tańca „Ranok” z Bielska Podlaskiego wyruszy do Grecji, gdzie będzie reprezentować województwo podlaskie podczas INTERNATIONAL COMPETITION AND FESTIVAL OF FOLKLORE, DANCE AND MUSIC „GREECE ART INSPIRATIONS FESTIVAL”.

Przed „Rankiem” koncerty, spotkania z zespołami z różnych krajów oraz możliwość promowania muzyki, tańca i tradycji ukraińskich z Podlasia poza granicami Polski. To ogromne wyróżnienie i kolejna wyjątkowa artystyczna przygoda.

Partnerem strategicznym wyjazdu jest Województwo Podlaskie.

Wyjazd odbywa się również dzięki wsparciu finansowemu:

Urzędu Miasta Bielsk Podlaski

Powiatu Bielskiego

Związku Ukraińców Podlasia.

Sponsorami wyjazdu są:

Fundacja Arhelan

Bank Spółdzielczy w Bielsku Podlaskim

Przedsiębiorstwo Komunalne Bielsk Podlaski

MPEC Bielsk Podlaski

Masarnia Nowiccy Kamil Nowicki

Koncert galowy Konkursu Piosenki Ukraińskiej „Z Pidlaśkoji Krynyci”

24 maja 2026 r. w Bielskim Domu Kultury odbył się koncert galowy Konkursu Piosenki Ukraińskiej „Z Pidlaśkoji Krynyci”. Wzięli w nich udział laureaci głównych miejsc. Na scenie rozbrzmiewał autentyczny folklor, folklor opracowany, piosenka współczesna.

foto: Sławomir Sawczuk

Protokół z posiedzenia jury jest już dostępny na naszej stronie:

Protokół posiedzenia Komisji Konkursowej XXII Konkursu Piosenki Ukraińskiej „Z Pidlaśkoji Krynyci 2026”

Relacja z koncertu galowego na antenie Polskiego Radia Białystok w programie „Dumka Ukraińska”:

https://www.radio.bialystok.pl/dumka/index/id/261430

Konkurs Piosenki Ukraińskiej „Z Pidlaśkoji krynyci” został zorganizowany przez Związek Ukraińców Podlasia w ramach projektu „Spotkania z podlaskim folklorem, tradycją i poezją ukraińską” dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.

foto: Elżbieta Tomczuk