Gwary Północnego Podlasia
Stowarzyszenie Dziedzictwo Podlasia, Bielsk Podlaski – Puchły 2008
DIALOG MIĘDZYKULTUROWY
JAKO PŁASZCZYZNA KONSTRUOWANIA
SPOŁECZEŃSTWA PLURALISTYCZNEGO
NA POGRANICZACH, str. 9-22
Andrzej Sadowski
1. Społeczeństwo zróżnicowane kulturowo, społeczeństwo pluralistyczne, dialog międzykulturowy
W artykule zamierzam wskazać na znaczenie dialogu międzykulturowego w społeczeństwie zróżnicowanym kulturowo oraz uwypuklić znaczenie języka szczególnie na poziomie kultur lokalnych zlokalizowanych na pograniczach jako zasadniczego nośnika interakcji międzykulturowych.
Artykuł został przygotowany w perspektywie teoretycznej wielokulturowości i społeczeństwa wielokulturowego. Zakłada ona najogólniej, że społeczeństwo wielokulturowe jest projektowaną, generalnie przyszłą formą życia zbiorowego społeczeństw, w których dokonują się złożone procesy kontaktów, zderzeń i innych procesów interkulturowych w następstwie zamieszkiwania na określonym obszarze przedstawicieli dwóch lub więcej zbiorowości kulturowych, w połączeniu z ich dążeniem do zachowania swoich własnych tożsamości.
W pierwszym etapie po przeobrażeniach politycznych i ekonomicznych zmierzających do konstruowania społeczeństwa demokratycznego zazwyczaj mamy do czynienia z kształtowaniem się społeczeństwa zróżnicowanego kulturowo. Społeczeństwo zróżnicowane kulturowo tworzy się na skutek wdrażania do praktyki życia zbiorowego głównie zasad wolności i demokracji. Na etapie społeczeństwa zróżnicowanego kulturowo wolność jest rozumiana jako prawo każdej grupy do zachowania i kultywowania swojej odrębności kulturowej, swojej kultury, jako wolność do otwartej realizacji odczuwanej potrzeby przynależności do swoich grup i ich kultur, do autonomicznego konstruowania swojej tożsamości społecznej. Jednocześnie zasada demokracji może być interpretowana w badaniach przede wszystkim jako realizacja prawa człowieka, w postaci oczekiwań równego traktowania tak poszczególnych osób nieza-…
