UKRAIŃSKIE GWARY PODLASKIE: HISTORIA BADAŃ I NAJWAŻNIEJSZE CECHY SYSTEMOWE

Gwary Północnego Podlasia
Stowarzyszenie Dziedzictwo Podlasia, Bielsk Podlaski – Puchły 2008

UKRAIŃSKIE GWARY PODLASKIE: HISTORIA BADAŃ I NAJWAŻNIEJSZE CECHY SYSTEMOWE, str. 40-54
Michał Lesiów

W granicach powojennej Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i Trzeciej Rzeczypospolitej mieszka stosunkowo duża grupa obywateli mówiących po ukraińsku i utożsamiających się na ogół z narodowością ukraińską1. Zdecydowana większość Ukraińców w Polsce to ludność wiejska posługująca się w dalszym ciągu przeważnie gwarami, które ulegają coraz intensywniejszym wpływom języka polskiego z jednej strony i ukraińskiego języka literackiego – z drugiej.
Gwary ukraińskie w granicach III RP występowały i nadal częściowo występują w województwie podkarpackim, we wschodniej części województwa lubelskiego i w południowo-wschodniej części województwo podlaskiego aż do rzeki Narwi, gdzie wlewają się stopniowo w białoruski teren językowy. Z dawniejszego województwa rzeszowskiego (obecnie: podkarpackie) i lubelskiego znaczna część ludności ukraińskojęzycznej została w latach 1945-1946 przesiedlona w ramach tzw. repatriacji na wschód, głównie na teren Ukrainy Radzieckiej, gdzie na ogół wymieszała się z ludnością ukraińską innych regionów, najczęściej obwodów zachodnich Ukrainy. Część ludności z tych wyżej dwóch wspomnianych województw została w roku 1947 przesiedlona w ramach oficjalnie podjętej decyzji ówczesnych władz państwowych na polskie ziemie zachodnie i północne, zwane wówczas Ziemiami Odzyskanymi.
W wyniku tych zdarzeń można mówić również o pewnej ilości Ukraińców (ludności ukraińskojęzycznej) mieszkających w ogromnym rozproszeniu, niedużymi grupami lub pojedynczymi rodzinami na terenie obecnych województw: warmińsko-mazurskiego, pomorskiego, zachodniopomorskiego, lubuskiego, dolnośląskiego i opolskiego. Obecnie działają tam ukraińskie instytucje społeczno-kulturalne, z których najbardziej tradycyjnie powszechnym jest Związek Ukraińców w Polsce (przedtem:…

Załączniki

Plik Wielkość pliku
pdf ukrainskie gwary podlaskie michal lesiw 2 MB