Gwary Północnego Podlasia
Stowarzyszenie Dziedzictwo Podlasia, Bielsk Podlaski – Puchły 2008
URZĘDOWE I GWAROWE NAZWY (MIEJSCOWOŚCI POŁUDNIOWEJ BIAŁOSTOCCZYZNY. MIEJSCOWOŚCI O DWÓCH NAZWACH) str. 69-79
Michał Kondratiuk
W sąsiadujących ze sobą gwarach polskich, białoruskich i ukraińskich obecnego województwa podlaskiego, na obszarze między Kanałem Augustowskim na północy a rzeką Bug na południe, w powiatach: bielskim, hajnowskim i siemiatyckim nazwy geograficzne są bardzo ciekawe, bo zróżnicowane pod względem językowym, słowotwórczym i znaczeniowym. Obok toponimów polskich występują nazwy wschodniosłowiańskie i bałtyckie oraz formacje hybrydalne polsko-białoruskie, polsko-ukraińskie i słowiańsko-bałtyckie [6,7].
Podstawą materiałową artykułu są gwarowe zapisy nazw miejscowości we wszystkich punktach zamieszkałych południowej Białostocczyzny, zebrane pod kierunkiem prof. Antoniny Obrębskiej-Jabłońskiej, przeze mnie, J. Gołubowskiego, M. Wróblewskiego i T. Zdancewicza podczas prac nad rejestracją nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych, przeprowadzanych w latach 1961-1970, na zlecenie Komisji Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych przy Urzędzie Rady Ministrów oraz gwarowe formy nazw miejscowości zebrane przez zespół Pracowni Filologii Białoruskiej Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, w czasie prac nad Atlasem gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny [15].
Przyczyną dużego zróżnicowania nazw miejscowości było dawne osadnictwo terenu niejednolite pod względem etnicznym, językowym i wyznaniowym. Obszar ten od Kanału Augustowskiego na północy, po Bug na południe, był zasiedlany z kilku kierunków: z całego zachodu przez Mazowszan (Mazurów), od wschodu przez Białorusinów spod Grodna i Wołkowyska z domieszką Litwinów i potomków Jaćwingów oraz od południowego wschodu znad Bugu i Brześcia przez Rusinów pochodzenia wołyńskiego. Te różne fale osadnictwa na ziemiach zachodnich dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego przy granicy z Koroną, zetknęły się tworząc jeszcze obecnie widoczny podział na trzy zasadnicze części: zachodnią – zasiedloną przez ludność polską, przeważnie drobnoszlachecką, część południowo-wschodnią zasiedliła we wsiach chłopskich i miastach ludność ruska nadbużańska oraz część północno-wschodnią, którą …
Załączniki
| Plik | Wielkość pliku |
|---|---|
urzedowe i gwarowe nazwy michal kondratiuk
|
1 MB |