29-30 listopada 2025 r. w Centrum Aktywności Społecznej w Białymstoku członkowie zespołu „Dobryna” spotkali się na warsztatach śpiewu. Była to okazja, aby nauczyć się nowych pieśni oraz popracować nad techniką śpiewu tzw. białym głosem. Tym razem członkowie zespołu ukraińskiego skupili się na dawnych jednogłosowych kolędach ludowych, tzw. życzących, zapisanych na Podlasiu w takich wsiach, jak Dubiażyn, Malinniki i Wólka Terechowska.
Spotkanie odbyło się w ramach projektu Związku Ukraińców Podlasia „Działalność amatorskich zespołów artystycznych” dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.
Relacji z warsztatów można posłuchać w programie „Ukraińska Dumka” na stronie Radia Białystok:
Na kanale YouTube Związku Ukraińców Podlasia jest dostępna nowa audycja internetowa w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”.
W programie powiemy o izbie regionalnej w Szkole Podstawowej w Orzeszkowie, którą zajmuje się miejscowe KGW „Orzeszkowe Babeczki”.
Zapraszamy do słuchania!
Zadanie „Audycje internetowe w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”” jest realizowane przez Związek Ukraińców Podlasia dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Dziś – wewtorek 25 listopada 2025 r. o godz. 17 w Wojewódzkiej Biblioteсe Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie (ul. Narutowicza 4) odbędzie się prezentacja antologii ukraińskojęzycznego piśmiennictwa Podlasia „Krajina swojoho słowa” (Bielsk Podlaski 2023).
Wystąpienie autora antologii Jurija Hawryluka:
Twórczość literacka w języku ukraińskim na terenie Południowego Podlasia
Prowadzenie: dr Andrij Saweneć
W spotkaniu udział wezmą autorzy utworów literackich zamieszczonych w antologii
Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, Towarzystwo Ukraińskie
Sfinansowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Rzeczypospolitej Polskiej
Antologia ukraińskojęzycznego piśmiennictwa Podlasia „Країна свойого слова” (Krajina swojoho słowa – Kraina swojego słowa) jest pierwszą tak szeroką i całościową prezentacją twórczości literackiej Podlasia powstałej w języku ukraińskim, zarówno w literackim, jak też lokalnymi, podlaskimi gwarami ukraińskimi. W liczącej ponad 500 stron publikacji zebrano powstałe w XIX-XXI w. utwory 77 autorów, pochodzących z kilkudziesięciu miejscowości regionu od Włodawki na południu po północny brzeg Narwi, a także utwory anonimowe i twórczość ludową z tego terenu. Wyraźną jest różnorodność gatunków literackich, są w antologii poezje, małe formy prozatorskie, dramaty, utwory publicystyczne. Obok utworów literackich w publikacji znalazł się obszerny wstęp historyczny, informacje biograficzne i bibliograficzne dotyczące podlaskich autorów tworzących w języku ukraińskim, mapy pokazujące miejscowości, z których pochodzą autorzy utworów oraz wybrana bibliografia, a także streszczenie w języku polskim i angielskim.
Autorem antologii jest ukraiński historyk z Podlasia Jurij Hawryluk, który – w celu odszukania utworów literackich powstałych w różnych odmianach języka ukraińskiego – wykonał tytaniczną pracę przeprowadzając kwerendę źródłową na łamach czasopism, publikacji książkowych, w zbiorach archiwalnych i bibliotecznych oraz w archiwach prywatnych. J. Hawryluk dokonał wyboru utworów zamieszczonych w antologii, napisał wstęp historyczny oraz opracował dodatki do antologii.
Antologia jest pierwszą publikacją Podlaskiego Instytutu Naukowego. Przygotowanie i wydanie antologii było możliwe dzięki otrzymaniu przez Podlaski Instytut Naukowy dotacji na zadanie publiczne „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, które zostało sfinansowane ze środków Narodowego Instytutu Wolności — Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030. Właśnie jednym z trzech działań tego zadania było przygotowanie i wydanie antologii. Partnerem Instytutu przy realizacji zadania był Związek Ukraińców Podlasia.
Antologia ukraińskojęzycznego piśmiennictwa Podlasia Krajina swojoho słowa została zamieszczona w wersji elektronicznej na stronie internetowej Podlaskiego Instytutu Naukowego:
14-15 listopada 2025 r. w Bielsku Podlaskim odbyła się IX Podlaska Ukraińska Konferencja Naukowa „Etnos ukraiński Podlasia wobec wyzwań XXI wieku” (w 20. rocznicę uchwalenia ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym). Jej centralnym tematem było funkcjonowanie etnosu ukraińskiego Podlasia w pierwszej ćwierci XXI wieku. Sytuacja ukraińskojęzycznej ludności regionu i jej potomków w realiach początku trzeciego tysiąclecia została przedstawiona w szerokiej i różnorodnej perspektywie. Szczególny kontekst dla tegorocznej konferencji wprowadziła 20. rocznica uchwalenia w Polsce ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, którą obchodzimy w tym roku.
Związek Ukraińców Podlasia był jednym ze współorganizatorów konferencji.
Podczas najważniejszego wydarzenia naukowego środowiska ukraińskiego Podlasia odbyło się siedem sesji:
– Sesja I „Życie ukraińskie na Podlasiu w pierwszej ćwierci XXI wieku”
– Sesja II „Język ukraiński Podlasia – stan i próby redefinicji klasyfikacji językowej”
– Sesja III „Z badań środowiska naukowego Podlasia”
– Sesja IV „Mniejszości narodowe w Polsce na tle europejskim”
– Sesja V „Historia i kultura Podlasia oraz sąsiednich regionów”
– Sesja VІ „Z dziejów Kościoła prawosławnego”
– Sesja VII „Ukraińskojęzyczna literatura Podlasia”
Odbyło się też szereg innych wydarzeń:
– Debata „Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce w 20-lecie ustawy o mniejszościach – co dalej?”
– Otwarcie wystawy „Wydawnictwa ukraińskiego środowiska Podlasia pierwszej ćwierci XXI wieku”
– Otwarcie wystawy „Ukraiński Zespół Pieśni i Tańca Ranok (1995-2025)”
– Prezentacja „Słownika gwar ukraińskich Podlasia” profesora Hryhorija Arkuszyna z okazji 30-lecia jego badań naukowych na Podlasiu
– Prezentacja książki Jurija Hawryluka „Kraina horodyszcz i cyrylicy. Szkice z dziejów Podlaszan” (Bielsk Podlaski 2025)
– Prezentacja laureatek Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2025 rok: Ireny Wiszenko i Elżbiety Nielipińskiej
– Benefis „30 lat ukraińskich programów telewizyjnych na Podlasiu (1995-2025)”
– Koncert Zespołu Śpiewaczego „Dobryna”.
Podczas konferencji były prezentowane wystawy „Wydawnictwa ukraińskiego środowiska Podlasia pierwszej ćwierci XXI wieku” oraz „Ukraiński Zespół Pieśni i Tańca Ranok (1995-2025)”, a także „Bielski ręcznik obrzędowy” (Aliny Dębowskiej-Jankiewicz) oraz wystawa obrazów podlaskiego artysty Daniela Gromadzkiego „Podlaskie pejzaże”.
Organizatorem konferencji był Podlaski Instytut Naukowy, współorganizatorami: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Komisja Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Związek Ukraińców Podlasia, Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim.
Konferencja była przeprowadzona w formacie hybrydowym – odbywały się obrady stacjonarne w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim, zaś część referentów występowała online. Transmisja online konferencji była dostępna na profilach Podlaskiego Instytutu Naukowego na Facebooku oraz w YouTube. Zapis konferencji można obejrzeć na profilu Instytutu w YouTube:
26 listopada 2025 r. (środa) o godz. 17 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14) odbędzie się spotkanie z pisarzem ukraińskim Ołeksandrem Irwancem.
To wyjątkowa okazja spotkania i rozmowy z jednym z najwybitniejszych współczesnych pisarzy ukraińskich.
Związek Ukraińców Podlasia jest jednym z organizatorów spotkania.
Artykuły dotyczące historii, folkloru, kultury i języka regionu sukcesywnie pojawiają się w nowej zakładce „Podlasiana” na stronie Związku Ukraińców Podlasia.
W ramach interdyscyplinarnych badań dotyczących regionu powstało wiele prac, artykułów i innych materiałów dotyczących historii, folkloru, kultury i języka regionu. Ich popularyzacja jest szczególnie ważna dla mniejszości ukraińskiej na Podlasiu, ponieważ przedstawia wyniki prac wielu osób i instytucji, które nie są powszechnie znane, a stanowią często dużą wartość naukową czy publicystyczną. Szczególnie ważne są materiały dotyczące szeroko pojętego folkloru, często już zapomnianego oraz teksty dotyczące badań językowych.
Gwary ukraińskie na Podlasiu były i są przedmiotem zainteresowania badaczy z wielu ośrodków z Polski, Ukrainy i wielu innych państw. Ich wyniki często istnieją tylko w formie papierowej, i przez to są dziś mało dostępne. Związek Ukraińców Podlasia posiada w swoich zasobach wiele książek, gazet, periodyków, broszur dotyczących powyższych treści. W ramach projektu materiały zostaną zdigitalizowane i uporządkowane w rozbiciu na działy dotyczące językoznawstwa, folkloru i historii. Materiały są prezentowane w języku oryginału.
Zakładka powstaje w ramach zadania pod nazwą „Bieżące funkcjonowanie strony internetowej Związku Ukraińców Podlasia” dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.
W ostatnią niedzielę 9 listopada 2025 roku w Dobrowodzie w gm. Kleszczele odbył się koncert muzyki ukraińskiej, połączony z warsztatami tańca i śpiewu z Ludmiłą Wostrikową z zespołu „Horyna” z Równego (Ukraina).
Wykonawców w świetlicy wiejskiej przywitała pełna sala widzów, którzy przyszli wysłuchać występów w wykonaniu artystów nie tylko z Podlasia.
Wystąpili miejscowi wykonawcy – śpiewaczki Nina Jawdosiuk i Walentyna Klimowicz, które wykonały dawny repertuar z Dobrowody razem z przedstawicielkami młodego pokolenia – Amelią Pietroczuk, której rodzinne korzenie są w pobliskiej Policznej, a także Anetą Jawdosiuk z zespołu „Dobryna” z Białegostoku – wnuczką Niny Jawdosiuk.
Spoza Dobrowody na koncercie prezentowali się: „Dobryna” z Białegostoku, „Rodyna” z Dubiażyna,
a także „Jaryna” i „Dumka” z Bielska Podlaskiego. Był też gość spoza Podlasia – pochodząca z Sum w Ukrainie śpiewaczka Tetiana Struhun, która mieszka obecnie w Warszawie.
Organizatorem koncertu był Związek Ukraińców Podlasia, a współorganizatorem – KGW w Dobrowodzie.
Koncert muzyki ukraińskiej odbył się dzięki dotacji z budżetu państwa.
Na kanale YouTube Związku Ukraińców Podlasia jest dostępna nowa audycja internetowa w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”.
W tym tygodniu zapraszamy na spotkanie z aktywistką z KGW „Zielona Dolina” w Moszczonie Królewskiej – Heleną Datczuk.
Zapraszamy do słuchania!
Zadanie „Audycje internetowe w języku ukraińskim „Ukraińskie Słowo”” jest realizowane przez Związek Ukraińców Podlasia dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Już w następnym tygodniu – 14-15 listopada 2025 r. – odbędzie się IX Podlaska Ukraińska Konferencja Naukowa „Etnos ukraiński Podlasia wobec wyzwań XXI wieku” (w 20. rocznicę uchwalenia ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym).
Związek Ukraińców Podlasia jest jednym ze współorganizatorów tego najważniejszego wydarzenia naukowego środowiska Podlasia.
Miejsce obrad: Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim, ul. Kazimierzowska 14.
Centralnym tematem IX Podlaskiej Ukraińskiej Konferencji Naukowej będzie funkcjonowanie etnosu ukraińskiego Podlasia w pierwszej ćwierci XXI wieku. Szczególny kontekst dla konferencji wprowadza 20. rocznica uchwalenia w Polsce ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, którą obchodzimy w tym roku.
Obrady konferencji toczyć się będą podczas siedmiu sesji:
Sesja I „Życie ukraińskie na Podlasiu w pierwszej ćwierci XXI wieku”
Sesja II „Język ukraiński Podlasia – stan i próby redefinicji klasyfikacji językowej”
Sesja III „Z badań środowiska naukowego Podlasia”
Sesja IV „Mniejszości narodowe w Polsce na tle europejskim”
Sesja V „Historia i kultura Podlasia oraz sąsiednich regionów”
Sesja VІ „Z dziejów Kościoła prawosławnego”
Sesja VII „Ukraińskojęzyczna literatura Podlasia”
Odbędzie się też szereg innych wydarzeń:
Debata „Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce w 20-lecie ustawy o mniejszościach – co dalej?”
Otwarcie wystawy „Wydawnictwa ukraińskiego środowiska Podlasia pierwszej ćwierci XXI wieku”
Otwarcie wystawy „Ukraiński Zespół Pieśni i Tańca Ranok (1995-2025)”
Prezentacja „Słownika gwar ukraińskich Podlasia” profesora Hryhorija Arkuszyna z okazji 30-lecia jego badań naukowych na Podlasiu
Prezentacja książki Jurija Hawryluka Kraina horodyszcz i cyrylicy. Szkice z dziejów Podlaszan (Bielsk Podlaski 2025)
Prezentacja laureatek Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2025 rok: Ireny Wiszenko i Elżbiety Nielipińskiej
Benefis „30 lat ukraińskich programów telewizyjnych na Podlasiu (1995-2025)”
Koncert Zespołu Śpiewaczego „Dobryna”
Podczas konferencji będą prezentowane wystawy „Wydawnictwa ukraińskiego środowiska Podlasia pierwszej ćwierci XXI wieku” oraz „Ukraiński Zespół Pieśni i Tańca Ranok (1995-2025)”.
Dokładne informacje o konferencji są aktualizowane na stronie internetowej Podlaskiego Instytutu Naukowego: www.pninstytut.org/pl/pukn/ix-pukn
Transmisja on-line konferencji będzie prowadzona na profilach Podlaskiego Instytutu Naukowego na Facebooku i YouTube.
Organizator konferencji: Podlaski Instytut Naukowy.
Współorganizatorzy: Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Komisja Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Związek Ukraińców Podlasia, Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim.
Komitet Organizacyjny: dr Grzegorz Kuprianowicz – przewodniczący, dr Andrzej Artemiuk – sekretarz, Maria Artemiuk, Łukasz Badowiec, dr Andrzej Jekaterynczuk, Olga Kuprianowicz, Elżbieta Tomczuk, prof. Roman Wysocki.
Patronat honorowy: Burmistrz Miasta Bielsk Podlaski, Burmistrz Miasta Hajnówka, Burmistrz Miasta Siemiatycze, Burmistrz Kleszczel, Wójt Gminy Bielsk Podlaski, Wójt Gminy Czyże.
Patronat medialny: Ukraińskie Pismo Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”, Telewizja Polska Białystok, Polskie Radio Białystok, portal internetowy bielsk.eu, Tygodnik mieszkańców Podlasia „Nowy Kurier”.
Konferencja odbywa się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Rzeczypospolitej Polskiej, jest współfinansowana ze środków Województwa Podlaskiego, odbywa się dzięki wsparciu osób prywatnych oraz przy wsparciu Miasta Bielsk Podlaski, Burmistrza Miasta Hajnówka, Burmistrza Miasta Siemiatycze, Wójta Gminy Bielsk Podlaski.
Sponsorzy: Polska Sieć Sklepów „Arhelan”, Fundacja Arhelan – Społecznie Odpowiedzialni, Agencja Wydawnicza „Ekopress”, J.W. Zakład Transportowy.
Ukazał się kalendarz Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju” na 2026 rok.
Na razie można go kupić w formie wysyłkowej – 5 zł za 1 egz. kalendarza + 5 zł za wysyłkę listem zwykłym (szczegóły i zamówienie: labowicz.ludmila@gmail.com).
Ponadto jest on dostępny w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku. W drugiej połowie listopada kalendarz będzie można kupić w wybranych punktach sieci Kolporter na terenie całej Polski razem z numerem 5/2025 Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”.
